Blog

Qisqa javob: Shengen vizasi uchun rasmiylashtirilgan sayohat tibbiy sug‘urtasi, odatda, Shengen hududiga kiruvchi barcha davlatlarda amal qilishi kerak. 2026-yil 31-avgust holatiga ko‘ra, Shengen hududi 29 davlatni o‘z ichiga oladi. Shunga qaramay, “Shengen sug‘urtasi” degan nomning o‘zi yetarli kafolat emas: polisda hududiy amal qilish doirasi, safar sanalari va qoplama shartlari aniq ko‘rsatilgan bo‘lishi lozim.

Shengen sug‘urtasi qaysi davlatlarda amal qiladi?

Yagona, ya’ni odatiy qisqa muddatli Shengen vizasi uchun talab qilinadigan sug‘urta butun Shengen hududida amal qilishi kerak. Bu hududga quyidagi davlatlar kiradi:

Demak, Germaniya uchun olingan va hududiy amal qilish doirasi “Schengen States” yoki “all Schengen countries” tarzida ko‘rsatilgan polis, shartlariga muvofiq ravishda, masalan, Fransiya, Italiya, Avstriya, Ispaniya yoki Shveytsariyadagi safarlar uchun ham qo‘llanishi mumkin.

Shengen hududi va Yevropa Ittifoqi bir xil emas

Sayohatchilar ko‘pincha Yevropa Ittifoqi va Shengen hududini bir xil tushunadi. Aslida, bu ikki tushuncha farq qiladi. Shengen hududi chegaradagi ichki nazoratni soddalashtiradigan davlatlar makonidir. Unga Yevropa Ittifoqiga kirmaydigan Islandiya, Norvegiya, Shveytsariya va Lixtenshteyn ham kiradi.

Aksincha, Yevropa Ittifoqining ayrim davlatlari Shengen hududiga to‘liq kirmasligi mumkin. Shu sababli polisni tekshirganda “Yevropa”, “EU countries” yoki “Europe” kabi umumiy iboralarga emas, aynan hududiy amal qilish bandiga e’tibor berish kerak.

Shengen sug‘urtasi qaysi davlatlarda avtomatik amal qilmaydi?

Quyidagi davlatlar Shengen hududiga kirmaydi va ular uchun Shengen sug‘urtasi avtomatik ravishda yetarli bo‘lmasligi mumkin:

• Kipr — Yevropa Ittifoqi a’zosi, ammo Shengen hududining to‘liq qismi emas;
• Irlandiya — Shengen hududidan tashqarida;
• Buyuk Britaniya — Shengen hududiga kirmaydi;
• Shimoliy Irlandiya — Buyuk Britaniya tarkibida bo‘lgani sababli Shengen hududidan tashqarida;
• Yevropadan tashqaridagi davlatlar, masalan, Turkiya, Gruziya, AQSh yoki Kanada.

Agar safar rejasida Shengen davlatlari bilan birga Kipr, Irlandiya yoki Buyuk Britaniya ham bo‘lsa, tegishli mamlakatning kirish qoidalari va sug‘urta talablarini alohida tekshirish zarur. Ba’zi polislar Shengen hududidan tashqaridagi mamlakatlarni ham qamrab olishi mumkin, boshqalari esa faqat polisda ko‘rsatilgan davlatlar bilan cheklanadi.

Polis hududini qanday tekshirish kerak?

Sug‘urta sertifikatini olganingizdan so‘ng, quyidagi ma’lumotlarni ko‘rib chiqing:

1. Hududiy amal qilish doirasi. Hujjatda “Schengen Area”, “Schengen States” yoki unga teng mazmundagi yozuv bo‘lishi mumkin. Agar faqat bitta davlat nomi ko‘rsatilgan bo‘lsa, boshqa mamlakatlarga o‘tishda cheklov bo‘lishi ehtimolini tekshiring.
2. Safar boshlanishi va tugash sanalari. Polis rejalashtirilgan butun safar, jumladan, tranzit kunlarini qamrab olishi kerak. Viza amal qiladigan davr bilan sug‘urta davri o‘rtasida bo‘shliq qolmasin.
3. Qoplama miqdori. Qisqa muddatli Shengen vizasi uchun talab qilinadigan sayohat tibbiy sug‘urtasining minimal qoplamasi odatda 30 000 yevrodan kam bo‘lmasligi kerak. Aniq talablar polis va viza topshiriladigan davlatning amaldagi qoidalariga bog‘liq.
4. Qamrab olinadigan xavflar. Viza talablari doirasida odatda shoshilinch tibbiy yordam, shifoxonada davolanish, tibbiy sabablarga ko‘ra vatanga qaytarish yoki vafot etgan taqdirda repatriatsiya bilan bog‘liq xarajatlar ko‘rsatiladi. Biroq tafsilotlar mahsulot shartlariga qarab farq qiladi.
5. Istisnolar va cheklovlar. Oldindan mavjud kasalliklar, sport mashg‘ulotlari, alkogol ta’siri, homiladorlik bilan bog‘liq holatlar yoki boshqa vaziyatlar bo‘yicha alohida istisnolar bo‘lishi mumkin. Ularni polis qoidalaridan tekshirmasdan turib, qoplama bor deb hisoblamang.

Bir nechta davlatga sayohat qilganda sug‘urta qanday ishlaydi?

Masalan, sayohatchi Germaniyaga kirib, keyin Avstriya, Italiya va Fransiyaga borishni rejalashtirishi mumkin. Agar polis butun Shengen hududida amal qilsa va sanalar safarning barcha qismini qamrasa, u hududiy jihatdan ushbu yo‘nalishga mos bo‘lishi mumkin.

Ammo sug‘urta amal qilishi viza olish yoki chegaradan kirish avtomatik ravishda kafolatlanganini anglatmaydi. Konsullik viza arizasini ko‘rib chiqishda safar maqsadi, asosiy boriladigan davlat, moliyaviy ta’minot va boshqa hujjatlarni ham baholaydi. Bir nechta davlatga boriladigan safar uchun ariza odatda asosiy manzil bo‘lgan davlat konsulligiga topshiriladi. Asosiy manzilni aniqlashning iloji bo‘lmasa, birinchi kiriladigan davlat mezoni qo‘llanishi mumkin.

Viza stikeridagi hududiy cheklovni ham ko‘ring

Ba’zi hollarda viza butun Shengen hududi uchun emas, hududiy jihatdan cheklangan tarzda berilishi mumkin. Bunday vizada qaysi davlatlar hududiga kirish mumkinligi alohida ko‘rsatiladi. Agar viza faqat ma’lum bir davlat yoki davlatlar guruhi uchun amal qilsa, sug‘urta ham kamida shu hududni qamrab olishi kerak.

Shuning uchun faqat sug‘urta sertifikatini emas, viza stikeridagi “Valid for” yoki shunga o‘xshash hududiy yozuvni ham tekshiring. Polis hududi vizadagi ruxsat etilgan hududdan torroq bo‘lmasligi kerak.

D vizasi yoki yashash uchun ruxsatnoma bo‘lsa, qoida boshqacha bo‘lishi mumkin

Shengen sug‘urtasi asosan qisqa muddatli, 180 kunlik davr ichida 90 kungacha bo‘lgan safarlar bilan bog‘liq. Germaniyada o‘qish, ishlash yoki uzoq muddat yashash uchun beriladigan milliy D vizasi bo‘yicha esa sug‘urta talablari alohida bo‘lishi mumkin.

D vizasi egasi boshqa Shengen davlatlariga qisqa muddatli tashrif buyurishi mumkin bo‘lsa-da, bu Germaniyada uzoq muddat qolish uchun olingan sug‘urta barcha holatlarda boshqa davlatlarda to‘liq amal qiladi degani emas. Ayniqsa, Germaniyada yashashni boshlagandan keyingi tibbiy sug‘urta, ish beruvchi orqali sug‘urtalanish yoki mahalliy tizimga qo‘shilish masalalari alohida ko‘rib chiqiladi.

O‘zbekiston fuqarolari uchun amaliy tekshiruv ro‘yxati

Safardan oldin quyidagi qisqa ro‘yxat bo‘yicha hujjatlarni tekshiring:

• polisda sayohat qilinadigan barcha Shengen davlatlari qamrab olinganmi;
• sug‘urta boshlanish sanasi chegaradan kirish kunidan kech emasmi;
• tugash sanasi qaytish yoki tranzitning oxirgi kunini qamrab oladimi;
• qoplama miqdori va qamrab olinadigan xavflar aniq yozilganmi;
• assistance xizmati telefoni va favqulodda aloqa ma’lumotlari ko‘rsatilganmi;
• ism, familiya, pasport raqami va tug‘ilgan sana xatosiz kiritilganmi;
• polis PDF yoki qog‘oz shaklida safar davomida mavjudmi;
• uzoq muddatli safar, o‘qish yoki ish uchun oddiy turistik polis o‘rniga tegishli mahsulot kerak emasmi.

Shoshilinch vaziyat yuz bersa, polisdagi assistans raqamiga va sug‘urta hujjatida ko‘rsatilgan favqulodda kontaktlarga murojaat qiling. Harakatlar tartibi, hujjatlarni yuborish usuli va xarajatlarni qoplash shartlari konkret polis qoidalariga bog‘liq.

Xulosa

Shengen sug‘urtasi odatda Avstriya, Belgiya, Bolgariya, Xorvatiya, Chexiya, Daniya, Estoniya, Finlyandiya, Fransiya, Germaniya, Gretsiya, Vengriya, Islandiya, Italiya, Latviya, Lixtenshteyn, Litva, Lyuksemburg, Malta, Niderlandiya, Norvegiya, Polsha, Portugaliya, Ruminiya, Slovakiya, Sloveniya, Ispaniya, Shvetsiya va Shveytsariyada amal qilishi kerak.

Biroq polisning haqiqiy qamrovi uning nomi bilan emas, hujjatda ko‘rsatilgan hudud, muddat, qoplama va istisnolar bilan belgilanadi. Kipr, Irlandiya, Buyuk Britaniya va boshqa Shengen hududidan tashqaridagi davlatlarga borishni rejalashtirsangiz, qo‘shimcha sug‘urta talabi bo‘lishi mumkin. Yakuniy qaror uchun polis shartlari, viza topshiriladigan davlatning rasmiy talablari va sug‘urta hujjatlarini birgalikda tekshiring. Ushbu material umumiy ma’lumot bo‘lib, individual yuridik, tibbiy yoki moliyaviy maslahat o‘rnini bosmaydi.

Ko‘p beriladigan savollar

Shengen sug‘urtasi Germaniyadan tashqari Italiyada ham amal qiladimi?

Agar polis butun Shengen hududida amal qilishi ko‘rsatilgan bo‘lsa va safar sanalarini qamrasa, Italiyadagi safar ham hududiy jihatdan qamrovga kirishi mumkin. Aniq javob polis shartlariga bog‘liq.

Shengen sug‘urtasi Shveytsariyada amal qiladimi?

Shveytsariya Shengen hududiga kiradi. Shu sababli butun Shengen hududini qamrab oluvchi polis, odatda, Shveytsariyaga safar uchun ham mos keladi. Sertifikatdagi hududiy yozuvni albatta tekshiring.

Buyuk Britaniyaga borish uchun Shengen sug‘urtasi yetarlimi?

Yo‘q, buni avtomatik deb bo‘lmaydi. Buyuk Britaniya Shengen hududiga kirmaydi. Polis Buyuk Britaniyani alohida qamrab olishi yoki qo‘shimcha sug‘urta talab qilinishi mumkin.

Shengen hududida ichki chegara nazorati bo‘lmasa, sug‘urta kerakmi?

Ichki chegaralarda nazorat kamaygan bo‘lishi mumkin, ammo bu sug‘urta talabi bekor qilinganini anglatmaydi. Safar davomida tibbiy xavflar va polis shartlari saqlanib qoladi.

Polisda faqat “Europe” deb yozilgan bo‘lsa, undan foydalanish mumkinmi?

“Europe” iborasi ayrim mahsulotlarda keng hududni anglatishi mumkin, ayrimlarida esa aniq ro‘yxat bilan cheklanishi mumkin. Shuning uchun sug‘urta hujjatidagi hudud ta’rifini va istisnolarni tekshirmasdan xulosa qilmang.